Uprawia się następujące gatunki bawełny: afrykańską (G. arboreum L.), egipską (G. barbadense L.), indyjską (G. herbaceum L.), zwyczajną (G. hirusutum L.) i G. tricuspidatum Lam. Najbardziej rozpowszechnione są G. barbadense i G. hirsutum.
Pierwszą na świecie przędzę z włókna bawełny wytworzono w Indiach ponad 3000 lat przed naszą erą. W literaturze europejskiej o bawełnie wspominają Herodot (445 r. przed naszą erą) i Teofrast (350 r. przed naszą erą).
W I wieku ludność zamieszkująca tereny obecnego Uzbekistanu i Tadżykistanu doprowadziła uprawę bawełny do rozkwitu (początek uprawy przypada.na wieki VI—V przed naszą erą). Z Azji Środkowej uprawa bawełny przyswojona przez Arabów została przez nich rozpowszechniana w krajach śródziemnomorskich (łącznie z Egiptem). Niezależnie od Starego Świata rozwijała się uprawa bawełny w Ameryce (roślina uprawna Majów).
Bawełna dostarcza 70—-75% całego przędzalniczego surowca pochodzenia roślinnego. Oprócz przemysłu tekstylnego włókno bawełny wykorzystuje wiele innych działów przemysłu. Z nasion otrzymuje się olej (jego wydajność wynosi 20—27%). Mączka z nasion stanowi nawóz, a po usunięciu trującego gossypolu — cenne źródło białka paszowego. W USA białko nasion bawełny, zbliżone jakością do białka mleka, używane jest jako pokarm dla dzieci.
Korę korzeni bawełny stosuje się w medycynie jako środek powstrzymujący krwawienie. Stwierdzono, że gossypol z kory korzeni jest środkiem przeciwwirusowym, likwidującym obrzęki i gojącym rany. Nalewkę ze świeżej kory korzeni stosuje się w homeopatii przy bezpłodności, zatruciach ciążowych i zakłóceniach w regularności miesiączkowania.
Olej bawełniany, wytłaczany z nasion, używany jest do produkcji maści i plastrów, włókno — do produkcji materiałów opatrunkowych.
Olej bawełniany zawiera 70—80% nienasyconych kwasów tłuszczowych, dzięki czemu Jest cennym składnikiem diety chorych na stwardnienie tętnic. Stosowany jest do pozajelitowego odżywiania ciężko chorych. Obfituje też w witaminę E.
