Kucharz Doskonały

Artykuły losowe




czwartek, 25 marca 2010 13:07

Anyż

Redaktor:  Tomasz
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Gatunek leczniczy

Anyż, czyli biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum L., 2n = 18, 20) jest rośliną, roczna, z rodziny baldaszkowatych (Umbelliferae Juss., Apiaceae Lindl.). Przypuszczalna ojczyzną są wschodnie wybrzeża Morza Śródziemnego (za przodka uważany jest gatunek P. cretica Poir. z Azji Południowo-Zachodniej). Anyżu nie spotyka się wstanie dzikim. Uprawiany jest w Hiszpanii, Francji, Holandii, Włoszech, Bułgarii, Rumunii, Polsce, Ukrainie, Turcji, Afganistanie, Indiach, Chinach, Japonii, Afryce Północne,  Meksyku, Argentynie i innych krajach.


Korzeń anyżu jest cienki, wrzecionowaty, palowy, wrastający w glebę na głębokość 50—70 cm. Łodyga obła, prosta, krótko owłosiona, wysokości 25—60 cm, z płytkimi, podłużnymi bruzdkami w górze rozgałęziona. Liście dolne na długich ogonkach, całobrzegie lub wrębne, okrągło-nerkowate, grubo ząbkowane; środkowe na długich lub krótkich ogonkach, trójlistkowe z klinowatymi, piłkowanymi listkami; górne siedzące, 3—5-krotnie pierzaste, z równo wąskimi lub wrębnymi odcinkami. Kwiaty drobne, białe, zabrane w baldachy złożone z 7- 15 szypuł.  Korona pięciopłatkowa, pręcików 5, słupek z dolną, dwukomorową zalążnią i dwiema szyjkami. Kwiaty obcopylne, zapylane przez pszczoły. Owoc — , rozłupnia rozpadająca się na 2 rozłupki, jajowata lub gruszkowata, nieco owłosiona, długości 3—4 mm, szerokości 1,5—2,5 mm, ze słabo zaznaczonymi żebrami, między którymi (oraz na nasadce) znajdują się przewody zawierające olejek eteryczny. Owoce mają przyjemny aromat i słodkawo-korzenny smak. Masa 1000 rozłupek — 2—3,6 g. Dojrzewające owoce osypują się i łatwo rozpadają. Okres wegetacji trwa 110—130 dni. Kwitnienie w czerwcu — lipcu, owocowanie w sierpniu.

Jako roślina lecznicza anyż używany był w starożytnym Egipcie, Helladzie i Rzymie. Świeże liście anyżu używane są w gospodarstwie domowym do sporządzania sałatek i do przybrania potraw. Owoce służą za korzenną przyprawę do sosów i dań mięsnych, a także do kwasów (napojów), wyrobów z kwaśnego mleka, bułek i ciast. Makuchy i słoma używane są na paszę.
Wysuszone owoce zawierają 2,2—3,2% (czasem do 6%) olejku eterycznego i 18—28% tłuszczu. Olejek anyżowy to przezroczysta, bezbarwna ciecz o specyficznym zapachu i słodkawym smaku; na chłodzie krzepnie zamieniając się w białą, krystaliczną masę; zawiera anetol (80—90%), metylochawikol (do 10%), keton anyżowy, aldehyd anyżowy i kwas anyżowy. Anetol stanowi podstawowy surowiec dla syntezy obepinu (aldehydu anyżowego) używanego w perfumerii. Olejek anyżowy służy do sporządzania kropli salmiakowo-anyżowych, kropli wykrztuśnych, preparatów higieny osobistej (pasta i proszek do zębów, wody toaletowe), do fabrykacji likierów i nalewek. Preparaty z owoców i olejek eteryczny stosowane są jako środki wykrztuśne przy nieżytach oskrzeli, kaszlu, zapaleniach migdałów, utracie głosu, jako stymulatory funkcji motorycznej i wydzielniczej przewodu pokarmowego; odznaczają się słabym działaniem dezynfekcyjnym. Pobudzają też laktację u karmiących matek. Preparaty — salmiakowo-anyżowe krople i owoce anyżu wchodzą w skład środków przeczyszczających i wykrztuśnych.
Olejek anyżowy łagodzi bóle i przywraca perystaltykę przy skurczach jelit. Służy do nacierania rąk i twarzy w celu odpędzenia owadów, np. komarów. Zabija również kleszcze — pasożyty ptactwa, świerzbowce, wszoły, wszy i pchły. W tym celu stosuje się jego roztwory w alkoholu lub oleju (1 : 100).
Olej tłusty z anyżu wykorzystywany jest w produkcji lakierów i farb oraz mydła.

Wyciąg z owoców anyżu wchodzi w skład preparatu Rhelax, olejek anyżowy jest składnikiem preparatów Azarina, Elixir Glycyrrhizae, Spiritus Ammonii anisatus, a ponadto służy do otrzymywania  anetolu, który jest składnikiem, preparatuTerpinex.


 

Ostatnia aktualizacja: niedziela, 28 marca 2010 22:12
Tomasz

Tomasz

Strona www: www.kucharzdoskonaly.pl/blog/Tomasz.html E-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Powiązane artykuły (wg słów kluczowych)

Więcej z tej kategorii: « Ananas Bawełna »

Leave a comment

Pola oznaczone (*) są wymagane, bez ich wypełnienia nie bedzie można dodać komentarza. W komentarzach dozwolone są podstawowe komendy HTML