Ananas jadalny jest dużą byliną ze słabym systemem korzeniowym i odrostami, wysokości 30 — 125 cm, z silnie skróconą łodygą i rozetką sztywnych, półobejmujących siebie u podstawy liść; z ząbkami na brzegach (są formy bez ząbków), długości 30—80 cm, szerokości 15 cm. Wierzchołki liści są ostre, kłujce. Na łodydze tworzy się kwiatostan — kłos złożony z gęsto, skrętolegle osadzonych kwiatów, długości 8 cm i średnicy 4 cm. Kwiaty obupłciowe, zygomorficzne. Pręcików 6, słupek 1. Z kwiatów powstają jagody, które zrastają się ze sobą i wraz z mięśniejącą osią kwiatostanu tworzą owocostan. Może on mieć kształt cylindryczny, stożkowaty lub eliptyczny. Wielkość cwocostanu zależy od liczby liści. Jego masa waha się, zależnie od odmiany i warunków uprawy, od 2 do 10 (i więcej) kilogramów. Dojrzewanie owocostanu trwa od roku do 3 lat, licząc od posadzenia ananasa. Wewnętrzna część owocostanu jest niezwykle soczysta, kwaskowatosłodka, bardzo smaczna i aromatyczna.
Największe plantacje ananasów przeznaczonych na przetwory znajdują się na Wyspach Hawajskich. Znaczne ilości ananasów produkują: Kuba, Meksyk, Brazylia, Malejzja, Republika Południowej Afryki i Australia. Kraje tropikalne eksportują ananasy do wszystkich państw strefy umiarkowanej.
Ananasa rozmnaża się za pomocą wierzchołków owocostanów z pękiem zielonych liści, pędów bocznych (u podstawy rośliny), pączków podziemnych (odrostów) lub pieńków pozostałych po zbiorze owocostanów, a w rzadkich wypadkach — z nasion.
Za ojczyznę ananasa uważa się Brazylię, gdzie znajdują się dziko rosnące formy. Odmiany uprawne są tri- i tetraploidalne. Pierwsze nie dają nasion, drugie dają ich bardzo mało. Granice temperatury optymalnej dla rozwoju ananasa wynoszą 15,5— 32,2°C. Przymrozków ananas nie znosi. Najlepsze warunki znajduje on w rejonach nadmorskich, na wysokości 100—600 m n.pm. Nie ma dużych wymagań glebowych, ale lepiej udaje się na glebach lekkich, dostatecznie wilgotnych.
Miąższ owocostanu zawiera 11,69—15,23% cukrów (głównie sacharozy), 0,41% związków ozotowych, 0,51—0,72% kwasów (głównie, a czasem wyłącznie kwasu cytrynowego), witaminę C (40 mg%), bromelinę, związki potasu (321 mg%) i miedzi (8,3 mg w 1 kg części jadalnych). Ananasy spożywa się na surowo i w postaci konserw. Sporządza się z nich napoje, wino, poncze, likiery, konfitury, dżemy i alkohol. Sok ananasowy zawiera bromelinę — mieszaninę enzymów zbliżonych do pepsyny i papainy, działających przeciwzapalnie i likwidujących obrzęki. Sok zalecany jest w schorzeniach żołądkowo-jelitowych, chorobach wątroby, układu sercowo-naczyniowego i nerek oraz niedokrwistości, w celu poprawy trawienia (spożycie należy jednak ograniczyć przy chorobach żołądka i jego nieżytach ze zwiększoną kwasowością soku żołądkowego). Sok ananasa jest środkiem przeciwszkorbutowym. W homeopatii ananas przepisywany jest przy funkcjonalnych rozstrojach nerwowych. W Indiach sok z liści ananasa używany jest jako środek przeciwrobaczy.
Dobierając określone odmiany (hodowla form nie przeznaczonych do spożycia), uprawia się ananas w celu otrzymywania z liść; włókien przędzalniczych (Afryka. Filipiny. Tajwan).
