Korona ałyczy jest rozłożysta, pędy cierniste (cierni u ssp. vachuschtii brak). Liście, zebrane prawie w pęczki na pędach skróconych, długości 2 — 10 cm, szerokości 2 — 4 cm, owalne lub jajowate, o brzegach drobno piłkowanych, na wierzchołku zaostrzone, z wierzchu nagie, od spodu rudawe, krótko owłosione; ogonki liściowe długości 0,5—2,5 cm.
{joomplu:9} Kwiaty osadzone pojedynczo, białe lub lekko różowawe, obcopylne. Owoce kuliste, czasem wydłużone lub spłaszczone, zielone, różowe, czerwone, ciemnofioletowe lub prawie czarne. Pestka nie odchodzi od miąższu. Miąższ nawet po dojrzeniu owocu kwaśny, u niektórych form słabo kwaśny. Spotyka się nawet formy z bardzo słodkimi owocami.
Ałycza ma małe wymagania glebowe. Zaczyna owocować w 2—3 roku. Plon owoców z drzewa najlepszych odmian dochodzi do 300 kg.
Skład chemiczny owoców ałyczy jest ogromnie zróżnicowany. Ogólna zawartość cukrów wynosi 4,17—9,94% (w tym fruktozy 1,28—1,40%, glukozy 1,93%, sacharozy 0,96—6,09%). Owoce zawierają witaminę C (do 16 mg%), prowitaminę A (do 2,8 mg%), kwas jabłkowy i cytrynowy, pektyny, garbniki, organiczne związki azotu i związki mineralne.
Ałycza znajduje różne zastosowanie. Z owoców sporządza się napoje bezalkoholowe, wina, nalewki, kompoty, marmolady, galaretki i tzw. ławasz bogaty w witaminę C. Robi się go z przetartego przez sito miąższu rozgotowanych owoców, który następnie podsusza się, rozwałkowuje i tnie na paski. Jest to doskonały środek przeciwszkorbutowy, dodawany do różnych potraw. Dzięki wysokiej zawartości pektyn sok ałyczy odznacza się dużą zdolnością galaretującą i daje przezroczystą, żółtawą galaretę.
W lecznictwie ludowym stosuje się okłady z rozwodnionego soku z małym dodatkiem kamfory, aby przyspieszyć gojenie się ran. Nalewkę i odwar z owoców używa się przy kaszlu i bólach gardła. Żywicę zbieraną z powierzchni pnia żują w niektórych rejonach Azerbejdżanu dla złagodzenia napadów kaszlu.
W sadownictwie ałycza służy za podkładkę dla śliw, brzoskwiń i moreli. Łatwo krzyżuje się ze śliwą japońską, śliwą Simona i amerykańskimi gatunkami śliwy.